Αρχική arrow ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ arrow ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974

Έχει γραφτεί από ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ
Κυριακή, 28 Ιανουάριος 2018
Σε μια από τις πλέον σκοτεινές και δυσερμήνευτες περιόδους της σύγχρονης εκκλησιαστικής ιστορίας αναφέρεται το βιβλίο του Λαρισαίου θεολόγου καθηγητή, δρος Εκκλησιαστικής Ιστορίας του ΑΠΘ κ. Χαράλαμπου (Χάρη) Ανδρεόπουλου, το οποίο τιτλοφορείται «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση» Μια επιστημονική πραγματεία που έρχεται να ρίξει φώς στις σχέσεις της διοικούσας Εκκλησίας και της Πολιτείας της περιόδου 1967 – 1974, όπως αυτές διαμορφώθηκαν υπό το κράτος της εγκαθιδρυθείσας την 21η Απριλίου 1967 επτάχρονης δικτατορίας.

Το βιβλίο του Λαρισαίου θεολόγου καθηγητή, δρος Εκκλησιαστικής Ιστορίας του ΑΠΘ κ. Χαράλαμπου (Χάρη) Ανδρεόπουλου, το οποίο τιτλοφορείται «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση» και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Επίκεντρο» της Θεσσαλονίκης. παρουσιάσθηκε σε εκδήλωση που διοργάνωσε η «Χριστιανική» με αφορμή την συμπλήρωση εφέτος των 50 χρόνων από την επιβολή της δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967 και η οποία πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή πλήθους κόσμου το βράδυ της Παρασκευής (01.12.2017) στο βιβλιοπωλείο «Εν Πλω», στην Αθήνα.

Το βιβλίο περιλαμβάνει πραγματεία που έρχεται να ρίξει φως στις σχέσεις της διοικούσας Εκκλησίας και της Πολιτείας της περιόδου 1967 – 1974, όπως αυτές διαμορφώθηκαν υπό το κράτος της εγκαθιδρυθείσας την 21η Απριλίου 1967 επτάχρονης δικτατορίας και αποτελεί νηφάλια προσέγγιση στα όσα έγιναν και στις δύο περιόδους της, τόσο την « παπαδοπουλική», (1967- 1973), όσο και κατά την « ιωαννιδική», από τα τέλη του 1973 μέχρι την πτώση της Δικτατορίας.

Τη συζήτηση συντόνισε ο Πρόεδρος της ΧΔ Γιάννης Ζερβός και μίλησαν ο κ. Γεώργιος Ιατρού, δικηγόρος, δρ. Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής του ΕΚΠΑ, και ο αδ. Ανδρέας Αργυρόπουλος, θεολόγος (M.Th) - συγγραφέας και διευθυντής Γυμνασίου. Η προγραμματισμένη ομιλία του αδ. Μανώλη Μηλιαράκη, επίτιμου Προέδρου της ΧΔ και υπεύθυνου για το φοιτητικό ρεπορτάζ της «Χ» την περίοδο της δικτατορίας διαβάστηκε από τον Γιάννη Ζερβό. Ακολούθησε σύντομος χαιρετισμός του εκπροσώπου του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου Β΄ και συγκεκριμένα του πανοσιολογιωτάτου αρχιμανδρίτου π. Σιλουανού Ιωάννου. Ο π. Σιλουανός, αφού εξήγησε την αδυναμία του κ. Ιερωνύμου να παρευρεθεί – παρότι θα το ήθελε – λόγω της χοροστασίας του την ίδια ώρα στον πανηγυρικό εσπερινό στο Μήλεσι της Αττικής για την εορτή του Οσίου Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτου, μετέφερε τις ευχές του Μακαριωτάτου κ. Ιερωνύμου για επιτυχία στην εκδήλωση καθώς τα συγχαρητήριά του προς τον συγγραφέα για τη «νηφάλια προσέγγιση και τον επιστημονικό τρόπο» με τον οποίο πραγματεύθηκε τη μελέτη του. Παρών στην εκδήλωση, που είχε μεγάλη προσέλευση κόσμου που γέμισε την αίθουσα, ήταν και ο ομ. καθηγητής Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου κ. Ιωάννης Μ. Κονιδάρης, που προλογίζει το βιβλίο. Παρουσιάζουμε εδώ την εισήγηση του επιτίμου Προέδρου της ΧΔ Μανώλη Μηλιαράκη. Αγαπητοί αδελφοί και φίλοι, λυπούμαι που δεν μπορώ να βρίσκομαι μαζί σας απόψε και να συζητήσουμε το πολύ σημαντικό θέμα «ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ», το οποίο διαπραγματεύεται τεκμηριωμένα και επιτυχώς ο κ. Χαράλαμπος Ανδρεόπουλος στο παρουσιαζόμενο βιβλίο του.

Είναι θλιβερό και ταυτόχρονα έντονα ανησυχητικό, για το επίπεδο της πνευματικής ζωής του τόπου μας, το γεγονός ότι έχουν περάσει πάνω από πενήντα χρόνια από την επιβολή, στη χώρα μας , της ξενοκίνητης και ξενόδουλης δικτατορίας του 1967-1974 και η Διοίκηση της Εκκλησίας μας, η Ιεραρχία της, καθώς και οι Θεολογικές Σχολές και οι χριστιανικές Αδελφότητες, δεν έχουν αισθανθεί την ανάγκη να πουν στο Θεό και το λαό του Θεού, δυο λόγια για τη στάση τους, εκείνη την περίοδο. Να κάνουν ένα απολογισμό. Να κοιτάξουν στα μάτια τις στρατιές που εξορίστηκαν, φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν, χωρίς να αισθάνονται στο πλευρό τους, τον εξ ορισμού φυσικό προστάτη τους, τη Μητέρα Εκκλησία και τους φορείς που υποτίθεται ότι εκφράζουν και υπηρετούν το Πνεύμα και το Φρόνημά της. Αντίθετα έβλεπαν και άκουαν ιεράρχες και καθηγητάδες, να υμνούν κατά τρόπο εμμετικό τους τυράννους , τους καταλυτές του Συντάγματος, τους δολοφόνους των θυμάτων του Πολυτεχνείου, και της παράδοσης της Βορείου Κύπρου στον Αττίλα.

Το Κίνημα της Χ.Δ. επανειλημμένα, προφορικώς και γραπτώς, έχει απευθυνθεί στα αρμόδια Όργανα της Εκκλησίας και έχει θέσει, ως θέμα ορθοδόξου ήθους και σεβασμού στο μέγα Μυστήριο της Εξομολογήσεως, να μιλήσει η Ιεραρχία ανοικτά στο λαό, για τα όσα έπραξε που δεν έπρεπε να πράξει και για τα όσα παρέλειψε να πράξει και δεν τα έπραξε, στη διάρκεια της επτάχρονης δικτατορίας. Αλλά, δυστυχώς, φωνή βοώντoς εν τη ερήμω… Με τα δεδομένα αυτά το βιβλίο του Χαράλαμπου Ανδρεόπουλου, «Εκκλησία και Δικτατορία», όπως και το προηγούμενο του Ανδρέα Αργυρόπουλου «Χριστιανοί και πολιτική δράση κατά την περίοδο της Δικτατορίας», αποτελούν, πέραν από την ιστορική τους αξία, μια θαρραλέα φωνή, δύο μάχιμων θεολόγων, για ένα θέμα που για τους εκκλησιαστικούς παράγοντες, ανώτατους κληρικούς, Θεολογικές Σχολές, Χριστιανικές Αδελφότητες, χριστιανούς διανοουμένους και τιμητές των πάντων, είναι ταμπού. Αποφεύγουν να το θίξουν, σαν να είναι εντελώς αδιάφορο ή ξένο προς αυτούς, ενώ η ευθύνη τους για την καλλιέργεια, ανάπτυξη και διάδοση μιας ιδεολογίας, που ο Νίκος Ψαρουδάκης ονόμασε «αόμματο αντικομουνισμό»,και η οποία υπήρξε το θεμέλιο της προπαγάνδας της Χούντας των συνταγματαρχών, είναι φανερή και τεράστια. Ποιός, της γενιάς μου, δεν θυμάται τα προδικτατορικά κηρύγματα και μηνύματα της κατεστημένης Θεολογίας, του άμβωνα, του πανεπιστημιακού αμφιθεάτρου, του Τύπου και του εν γένει λόγου των Αδελφοτήτων , που ως επίλογό και συμπέρασμά τους είχαν ότι «ο κομμουνισμός με τους κρυπτοκομμουνιστές και τους συνοδοιπόρους του απεργάζονται την υποδούλωση της Χώρας και οι χριστιανοί έπρεπε να προσεύχονται να μας λυπηθεί ο μεγαλοδύναμος για να σωθούμε από τον άθεο κομουνισμό, στέλνοντάς μας έστω και ένα λοχία!» Και ο Θεός…άκουσε τις προσευχές των «ευσεβών και πιστών» χριστιανών και στις 21 Απριλίου του 1967 μας έστειλε ένα συνταγματάρχη με την παρέα του. Έτσι είδε η κατεστημένη προδικτατορική θεολογία τον ερχομό «της εθνοσωτηρίου εθνικής επαναστάσεως» της Χούντας και σήμερα τηρεί σιγή ιχθύος για την τότε, ασύμβατη με το ορθόδοξο δημοκρατικό χριστιανικό ήθος, στάση της.!

Γιαυτό επαναλαμβάνω το βιβλίο του Χαράλαμπου Ανδρεόπουλου έχει μια ιδιαίτερη αξία και αξίζουν συγχαρητήρια και στον ίδιο και στις εκδόσεις «Επίκεντρο».

Η αναφορά και σε άλλους φορείς εκτός της Ιεραρχίας της Εκκλησίας έχει τη σημασία της, γιατί όταν γίνεται λόγος για τη σχέση Εκκλησίας και δικτατορίας, είναι μεν μείζον θέμα η σχέση της Ποιμαίνουσας Εκκλησίας με τη δικτατορία, αλλά επειδή Εκκλησία δεν είναι μόνο ο Κλήρος, αλλά και ο πιστός λαός, γι’ αυτό είναι επίσης σημαντικό να εξετάζομε τη στάση και φορέων όπως οι προαναφερόμενοι.

Έτσι καλό είναι να συνειδητοποιήσομε ότι η «σημαία» του «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών», της Χούντας, είχε υφανθεί και με το νήμα της αστοχριστιανικής ιδεολογίας του «αόμματου αντικομμουνισμού». Μιας ιδεολογίας που απέδιδε όλα τα υπάρχοντα και τα μελλούμενα να επέλθουν δεινά, στον «άθεο κομμουνισμό» και ταυτόχρονα άφηνε άθικτο και κατά κανόνα εξυμνούσε την «καθεστηκυία τάξη» , το καθεστώς του «ελευθέρου κόσμου» και της «ηγέτιδος δυνάμεως και ασπίδος του», ΗΠΑ. Αποσιωπούσε δε με τα άχρωμα και άοσμα κηρύγματα αγαπολογίας, την ουσία του απελευθερωτικού και δημοκρατικού μηνύματος του φτωχού Ναζωραίου και της βιωτής των εκατομμυρίων μαρτύρων και αγίων μας που ποτέ δεν προσκύνησαν τυράννους.

Το δε βαθειά χριστιανικό αίτημα της Κοινωνικής Δικαιοσύνης το δαιμονοποιούσε και το απέδιδε, όταν προβαλλόταν, στους κομμουνιστές και τους «συνοδοιπόρους» τους. Ένας από τους «συνοδοιπόρους» αυτούς ήταν και ο Νίκος Ψαρουδάκης και γενικά το Κίνημα της Χ.Δ., για την κατεστημένη Θεολογία, την θεραπαινίδα του συστήματος, προ και κατά τη διάρκεια της δικτατορίας.

Ως μη ειδικός για νομοκανονικά ζητήματα παραπέμπω στο βιβλίο του κ. Ανδρεόπουλου όπου με καθαρό και επιστημονικά θεμελιωμένο τρόπο αναλύονται. Θα προσπαθήσω να θίξω ορισμένα κομβικά, κατά τη γνώμη μου, σημεία της διάρκειας της δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967:

1) Οι πραξικοπηματίες, όπως κατέλυσαν το Σύνταγμα και τη νόμιμη κυβέρνηση της Χώρας, έτσι κατέλυσαν και την Κανονική και νόμιμη Ιεραρχία της Εκκλησίας.

2) Όπως για το σχηματισμό της παράνομης κυβέρνησης τους, βρήκαν πρόθυμους υποτακτικούς στο χώρο της Δικαιοσύνης, από όπου βρήκαν και τον πρώτο πρωθυπουργό τους, τον Κόλλια, στα ΑΕΙ, στον Τύπο, και στις Αδελφότητες, έτσι και για το σχηματισμό της αντικανονικής και παράνομης ΔΙΣ, βρήκαν πρόθυμους αρχιερείς και συνήγορους των ανομιών τους σε χριστιανικά Σωματεία, τα οποία ευλόγησαν το πραξικόπημα και το αναγόρευσαν εθνοσωτήριο. Ένα από αυτά έδωσε και τον δοτό Αρχιεπίσκοπο της Χούντας, τον πρωθιερέα των ανακτόρων, Ιερώνυμο Κοτσώνη.

3) Με τα δεδομένα αυτά η Ιεραρχία της Εκκλησίας, όπως και η Κυβέρνηση της Χώρας καταργήθηκαν από τη Χούντα και κατά συνέπεια δεν μπορούσαν να δράσουν και να αντιδράσουν, ως Σώμα.

4) Τα μέλη της Ιεραρχίας, ως πρόσωπα πια, αντιμετώπισαν το πρόβλημα που αντιμετώπιζε κάθε πολίτης και ιδιαίτερα ο κάθε ταγός. Να αντισταθεί στην τυραννία ή να συμβιβαστεί και να την υπηρετήσει από φόβο, προσωπικό συμφέρον ή και ιδεολογική ταύτιση; Σε αυτό το δίλημμα είναι λυπηρό αλλά αληθινό ότι η πλειονότητα των Ιεραρχών δεν στάθηκε στο ύψος του ορθόδοξου χριστιανού ποιμένα ο οποίος θυσιάζεται αν χρειαστεί υπέρ του ποιμνίου του. Τιμητικές εξαιρέσεις ελάχιστες, γι’ αυτό και αξιομνημόνευτες. Οι μακαριστοί Κορίνθου Παντελεήμων, Πειραιώς Χρυσόστομος, Αλεξανδρουπόλεως Αμβρόσιος, ο νυν Αλβανίας Αναστάσιος και ίσως και κάποιος άλλος που μου διαφεύγει. Σχετικά ο κ. Ανδρεόπουλος μας πληροφορεί αρκετά.

5) Ο απλός κλήρος , πάντα δέσμιος της δεσποτοκρατίας του ήταν δύσκολο να αντιδράσει. Τιμητικές πάλι εξαιρέσεις, ο π. Γεώργιος Πυρουνάκης, ο ιεροδιάκονος Τιμόθεος Λαγουδάκης, ο Ηρακλειώτης παπά Γαβαλάς, οι Σφακιανοί παπάδες, ο π. Χρήστος Χριστοδούλου, ο π. Σταμάτης Χατζηκυριάκος και άλλοι, πάντως ολίγοι.

6) Τα χριστιανικά Σωματεία, στην καλύτερη περίπτωση ανέχθηκαν τη δικτατορία, κατά κανόνα όμως την ευλόγησαν, την εξύμνησαν και την θεώρησαν δώρο Θεού.!

7) Οι Θεολογικές Σχολές, ως Σώμα δεν αντέδρασαν κατά της Χούντας, ούτε εξέδωκαν κάποια θέση συμπαράστασης σε διωκομένους φοιτητές. Αντίθετα υπήρξαν μέλη τους που υπουργοποιήθηκαν και το χειρότερο ορισμένοι, που ήταν και επικεφαλής της ΠΕΘ, υπήρξαν οι ιδεολογικοί τροφοδότες της ΕΟΚΑ Β΄, εναντίον του λαοπρόβλητου προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, σε περίοδο που ο Αττίλας ήταν προ των πυλών και συνήργησαν έτσι στο άνοιγμα της κερκόπορτας στον εισβολέα, στις 20 Ιουλίου 1974!

8) Τιμητική πάλι εξαίρεση στον εξεταζόμενο χώρο το Κίνημα της Χ.Δ. και ιδιαίτερα του ιδρυτού και προέδρου του, Νικολάου Ψαρουδάκη και των μελών του τότε Πολιτικού Γραφείου του Κινήματος και της Νεολαίας του καθώς και απλών μελών και φίλων του ανά την Ελλάδα.

Δεν είναι το θέμα μας η ιστορία της αντιδικτατορικής δράσης προσώπων και συλλογικοτήτων που αφετηρία και κίνητρο για την αντίστασή τους στη δικτατορία είχαν τη χριστιανική τους πίστη και συνείδηση. Εκείνο όμως, που κατά την ταπεινή μου γνώμη πρέπει να μας μείνει είναι ότι ο λαός- Εκκλησία αγκάλιασε και ένιωσε δικούς του, αυτούς που αντιστάθηκαν. Το γεγονός ότι τα άρθρα του Ν.Ψ. στη «Χ» μεταδίδονταν κάθε δεκαπενθήμερο από την Ντόυτσε Βέλλε, ότι φοιτητές όλου του αντιδικτατορικού φάσματος, Κνίτες, Ρηγάδες, Ανδρεοπαπανδρεϊκοί, Κεντρώοι και Δεξιοί έρχονταν και έπαιρναν τη «Χ» από το τυπογραφείο για να τη διαδόσουν στα αμφιθέατρα και στα περίπτερα, ότι στις Λειτουργίες του παπά Πυρουνάκη, στον Άγιο Στέφανο, Αττικής, ο Ναός ήταν κατάμεστος και ότι όλοι μας κρεμόμασταν από τα χείλη του όταν κήρυττε τον υπέρ της ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, αντιτυραννικό λόγο του Ευαγγελίου, δείχνει ότι ο λαός- Εκκλησία υιοθέτησε το γνώριμό του, από την Ιστορία, αγωνιστικό εκκλησιαστικό φρόνημα που επιβεβαιώνει και επαληθεύει το « Ου Πνεύμα Κυρίου εκεί και ελευθερία» και απέρριψε τους συμβιβασμούς και τη συνεργασία με το δικτατορικό καθεστώς.

Έτσι και τελειώνοντας, εμείς ως πιστός λαός, ως μέλη της Εκκλησίας, που είναι όχι ένας Θεσμός , αλλά το Σώμα του Χριστού, δεν πρέπει να την χαρίζομε σε κοσμικά σχήματα και πρόσωπα, που πολλές φορές λειτουργούν κατά τρόπο ασύμβατο με το αγιοτριαδικό Πνεύμα και υποτάσσονται στους εκάστοτε ισχυρούς του κόσμου.

Γιατί η Εκκλησία, το Σώμα Χριστού, ούτε συμβιβάζεται, ούτε υποκύπτει σε τυράννους και τυραννίες. Αντίθετα αποτελεί αστείρευτη πηγή ελευθερίας, από όλα τα δεσμά, πηγή ειρήνης και κοινωνικής δικαιοσύνης. Αυτή η Εκκλησία, η Μητέρα Εκκλησία, όχι μόνο δεν ευλογεί δυνάστες, αλλά στο Σχέδιο της είναι το «καθείλε δυνάστας από θρόνων και ύψωσε ταπεινούς…». Αυτής της Εκκλησίας ο Θεός μας αξίωσε να είμαστε μέλη της και αυτή δεν είχε και δεν ήταν δυνατόν να έχει καμμιά σχέση με τη δικτατορίας και με κάθε εξουσία της αδικίας και της καταπίεσης του ανθρώπινου προσώπου.

Ευχαριστώ για την υπομονή σας και εύχομαι στον αγαπητό κύριο Χαράλαμπο, να είναι καλά και να δημιουργεί και να μας προσφέρει έργα του όπως το σημερινό βιβλίο του.

Μανώλης Μηλιαράκης

Πρόσφατα σχόλια

Μετεκλογικά 20ής του Σεπτέμβρη και η ΛΑ.Ε
(ουτε)Συνετος (ουτε)Επαναστατης
26 Οκτ 2015, 00:42
Μετεκλογικά 20ής του Σεπτέμβρη και η ΛΑ.Ε
Συνετος Επαναστατης
25 Οκτ 2015, 11:53
 

Στατιστικά

Γλώσσες: 1
Μέλη: 206
Νέα: 1501
Σύνδεσμοι: 24
Επισκέπτες: 1964495
 

Οι Ροές Ειδήσεων της Χριστιανικής

RSS 0.91
RSS 1.0
RSS 2.0
ATOM 0.3
OPML


Copyright (C) 2006-2015 ΚΙΝΗΜΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. All rights reserved.
Powered by Jim Pap | Γραφικά από τον Αγιογράφο Γ.Κ.