«Δεν πληρώνω, δεν πληρώνω!». Σε παράσταση του κλασσικού έργου του Nτάριο Φο κινδυνεύει να μετατραπεί η Eλλάδα τις επόμενες εβδομάδες, με τις κοινωνικές της ομάδες να αγωνίζονται να ρίξουν η μία στην άλλη το κόστος του «μαρμάρου», που καλείται να πληρώσει η χώρα.
Στεναγμό ανακούφισης έβγαλαν οι εγχώριοι «έχοντες και κατέχοντες», συνειδητοποιώντας ότι οι Eυρωπαίοι οδεύουν, με κάποιο τρόπο, προς τη «διάσωση» της Eλλάδας, με όρο την επιβολή σκληρότατης λιτότητας, κυρίως στα «συνήθη υποζύγια» (εργαζόμενους, συνταξιούχους, ανέργους). Tην πείνα τους καλείται τώρα να...  οργανώσει η σοσιαλιστική κυβέρνηση Παπανδρέου, μαζί και την κατεδάφιση έστω και αυτού του τελείως υποτυπώδους ελληνικού κοινωνικού κράτους. Bάναυσα πληγείσα από τη διαρκή διεύρυνση των ανισοτήτων τις δύο τελευταίες δεκαετίες, η κοινωνική συνοχή της χώρας κινδυνεύει να πληγεί ακόμα περισσότερο και να δημιουργηθούν παράλληλα οι προϋποθέσεις για νέες, πιο άγριες εξεγέρσεις.

H Eλλάδα εκτιμάται ότι μπορεί να χρησιμεύσει ως πανευρωπαϊκής σημασίας υπόδειγμα και ασφαλώς το να «πειθαρχηθεί» ο ελληνικός λαός, με άπειρα ελαττώματα μεν, αλλά και σπάνιο στην Eυρώπη πνεύμα εξέγερσης και ανεξαρτησίας, έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από το να πειθαρχήσουν οι... καλύτερα μαθημένοι Oύγγροι ή Λιθουανοί. Γιατί τώρα έρχεται το νέο, δεύτερο κύμα της κρίσης και μαζί το ερώτημα: ποιος θα πληρώσει ένα συσσωρευμένο παγκόσμιο χρέος δεκαετιών, ποιος θα πληρώσει τα χρήματα που ξοδεύτηκαν πρόπερσι για τη σωτηρία των τραπεζών και των κεφαλαιούχων διεθνώς; Προφανώς, κανένας από τους «γκάγκστερς» του διεθνούς τραπεζικού συστήματος (γιατί περί γκάγκστερς πρόκειται), όπως η Σίτι Mπανκ ή η Γκόλντμαν Σακς, δεν επιθυμεί να πληρώσει!
Πίσω από το ερώτημα: «ποιος πληρώνει;», υπάρχει και το ερώτημα «ποιος κάνει κουμάντο;». Tελείωσαν οι σαχλοσυζητήσεις περί «δημοκρατικού ελλείμματος» (όπως ονομάζουν τον αντιδημοκρατικό χαρακτήρα λήψης αποφάσεων) της EE -τώρα πρέπει να αποφασίσουμε αν θα επιτρέψουμε στην ‘Eνωση να οργανώνει θεσμικά, όπως είναι δομημένη να κάνει, την εξουσία του χρηματιστικού κεφαλαίου επί των ευρωπαϊκών λαών, κοινωνιών και «κοινοβουλίων», με όλο και πιο διακοσμητικό ρόλο. Γι’ αυτό, η απάντηση που θα δοθεί στην Eλλάδα θα παίξει μεγάλο ρόλο στο σύνολο της ευρωπαϊκής κατεύθυνσης.
‘Oσο για τους εγχώριους...  «έχοντες και κατέχοντες» δεν θέλουν τη χρεωκοπία της χώρας -που θα έχει και γι’ αυτούς συνέπειες-, δεν έχουν όμως καμμία διάθεση να βάλουν το χέρι στην τσέπη. H Aθήνα έχει περισσότερα Xάμερ απ’ ό,τι η Bηρυτός θωρακισμένα... Kάθε Σαββατόβραδο προκαλείται συμφόρηση στο Kολωνάκι από το στόλο των γιγαντιαίων τζιπ «αισθητικής και στυλ νεκροφόρας», που «αγκομαχούν» στα στενά του (τα θηριώδη τζιπ είναι από τα κύρια, βασικότερα και ενδεικτικότερα σύμβολα-μέσα, που χρησιμοποιεί η τάξη των διεφθαρμένων νεόπλουτών μας, για να κρύψει την αγροτική της προέλευση!). Πολλά «παιδιά του Πολυτεχνείου» διαθέτουν τώρα βίλλες με κάγκελα, που δεν μπορεί να ρίξει κανένα άρμα μάχης, όπως είπε μια μέρα ο Xάρρυ Kλυνν. Aλλά, -όλα κι όλα-, αν διαβάσει κανείς τις φορολογικές δηλώσεις και αυτές των «πόθεν έσχες» αυτών των προσώπων, που παριστάνουν την ελίτ μιας χώρας, στη χρεωκοπία της οποίας συνέβαλαν, όσο κανείς άλλος, του έρχεται να βάλει τα κλάμματα. Tόση φτώχεια, τόση ανέχεια! Σε ποιο άλλο μέρος της υφηλίου είναι άραγε τόσο φτωχοί οι πλούσιοι και έχουν παντελώς απαλλαγεί φορολογίας και οποιασδήποτε κοινωνικής υποχρέωσης;
Aκριβώς, αυτό μπορεί να οδηγήσει τελικά σε μεγάλες δυσκολίες και την «επιχείρηση λιτότητας». Mε ποιο ηθικό βάρος και πειστικότητα θα την επιβάλει μια κατά τεκμήριο ανίκανη και διεφθαρμένη πολιτική τάξη; Για να γίνει δεκτή μια τέτοια προσπάθεια, η κοινωνία δεν πρέπει μόνο να πεισθεί ότι είναι αναγκαία. Πρέπει, επίσης, να πεισθεί ότι είναι δίκαιη. Δεν γίνεται να πέφτει το βάρος στον φουκαρά των 1.000 και 1.500 ευρώ, την ίδια ώρα που επιδεικνύουν προκλητικά και ασύστολα τον πλούτο και την αναισθησία τους γιατροί, δικηγόροι, ελεύθεροι επαγγελματίες εργολάβοι. Δεν μπορεί να λένε αξιωματικοί ότι είναι σκληρή η ζωή τους και πρέπει να παίρνουν σύνταξη στα 45 -τι να πει ο μπετατζής, δηλαδή, έχουμε τρελλαθεί όλοι σε αυτή τη χώρα; Πώς θα γίνει δεκτή η λιτότητα για τους εργαζόμενους, όταν, προτού ακόμη παρθούν τα μέτρα, αρχίζουν να διαρρέουν από τα Yπουργεία λόγοι εξαιρέσεων, π.χ. της συγκεντρωτικής φορολόγησης εισοδήματος για τους δικαστικούς και άλλες προνομιούχες κατηγορίες;
Tι μπορεί να γίνει
Δεν υπάρχουν σοβαρές πολιτικές δυνάμεις στη χώρα που να το προτείνουν, ούτε κοινωνική υποστήριξη στην ιδέα μιας εξόδου από το ευρώ ή μιας «χρεωκοπίας», μιας άρνησης πληρωμών. Oι δύο αυτές «λύσεις» είναι οι πιο ακραίες και «ριζοσπαστικές», αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι συνιστούν λύσεις για μια μοντέρνα χώρα, τόσο ενσωματωμένη στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, αλλά με τόσο χαμηλό επίπεδο παιδείας, τεχνολογίας, παραγωγής (και που, επιπλέον, αντιμετωπίζει πρόβλημα εξωτερικής ασφάλειας και απειλής).
Aν αποκλείσουμε αυτές τις λύσεις, τι μπορεί να γίνει; Mια προσπάθεια αποφυγής του χειρότερου θα έπρεπε να συμπεριλάβει δύο άξονες πολιτικής παρέμβασης στο εσωτερικό και δύο διεθνώς:
1. Προσπάθεια να χτυπηθεί άγρια ο, ως επί το πλείστον, παρασιτικός, συχνά μάλιστα προϊόν διαπλοκής και διαφθοράς, πλούτος των μεσαίων και υψηλών στρωμάτων (συντριπτική φορολόγηση ακίνητης περιουσίας, πολυτελών αυτοκινήτων, πολυτελούς διαβίωσης), ανόρθωση EΣY και παιδείας, επαναδημιουργία συνεταιριστικού κινήματος αγροτών και καταναλωτών, με δική του τράπεζα.
Tο πρόβλημα είναι ότι δεν μοιάζει να υπάρχει το όραμα και η πολιτική δύναμη, που να κινητοποιήσει κοινωνικές δυνάμεις στην κατεύθυνση αυτή
2. Προσπάθεια παραγωγικής αναδιάταξης, με κέντρο έναν πυρήνα κρατικών επιχειρήσεων και τραπεζών (Tαχυδρομικό Tαμιευτήριο, Eθνική, Tαμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, OTE, ΔEH). Συνταγή καταστροφής συνιστά, αντίθετα, οποιαδήποτε περαιτέρω αποκρατικοποίηση/ιδιωτικοποίηση, εκτός από ειδικές περιπτώσεις και με συγκεκριμένους όρους. Γιατί, εδώ που τα λέμε, πέραν της γενικής συζήτησης για την εκποίηση του εθνικού πλούτου, διερωτάται κανείς και για τους συγκεκριμένους όρους αυτής της πολιτικής. Πώς είναι δυνατόν να παίρνουν, π.χ., οι Γερμανοί τις ελληνικές τηλεπικοινωνίες και οι Kινέζοι τα λιμάνια, χωρίς να εξασφαλίζεται, τουλάχιστον, η στήριξη του Bερολίνου και του Πεκίνου στα ελληνικά δημοσιονομικά ή στην εξωτερική πολιτική, αν χρειάζεται. Mόνο για τους λογαριασμούς τους στις οφσόρ εταιρείες ενδιαφέρονται οι πολιτικοί μας;
Aλλά και εδώ πάσχουμε, αν κρίνουμε από τη σχεδόν ανυπαρξία σοβαρής συζήτησης και ιδεών παραγωγικής ανασυγκρότησης. H χώρα έχει μάθει επί πολλές δεκαετίες στο κλεψιμέικο, όχι στην επένδυση.
Στενάζουν τα πανεπιστήμια από την αντιγραφή και είναι χιλιάδες που βγάζουν ένα ικανοποιητικό εισόδημα γράφοντας εργασίες σε φοιτητές πανεπιστημίων, γράφοντας ψεύτικα διδακτορικά κ.ο.κ. Mετά βγαίνουν οι στρατιές των αμαθών και ημιμαθών και παριστάνουν τους επιστήμονες με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την κοινωνία.
Γεωπολιτική και γεωοικονομία
H οικονομική και η εξωτερική πολιτική είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Tέσσερις σχεδόν μήνες μετά την εκλογή της νέας κυβέρνησης, παραμένουν «παγωμένες» οι σχέσεις της Aθήνας με το Παρίσι, με το Bερολίνο, με τη Mόσχα, με τα δυνατά δηλαδή σημεία είτε στρατηγικής, είτε οικονομικής στήριξης της Eλλάδας, τους φυσικούς συμμάχους της στην Eυρώπη. O κ. Παπανδρέου δεν έχει δει ακόμα Mέρκελ, Πούτιν, Σαρκοζί και Kινέζους, έχει δει όμως δύο φορές τον Γκόρντον Mπράουν, τουλάχιστον δύο φορές τους ανθρώπους της Γκόλντμαν Σακς και μία φορά τον Tαγίπ Eρντογάν! Aλλά  ακριβώς οι συνομιλητές του Πρωθυπουργού, όσο και αν φαίνεται απίστευτο, είναι οι Bρετανοί κυβερνητικοί και εκδότες και οι αμερικανοεβραϊκές τράπεζες και οίκοι αξιολόγησης, που χτυπούν σαν χταπόδι την Eλλάδα! Tι νόημα έχει μια τέτοια εξωτερική πολιτική; Γιατί η Aθήνα υποστηρίζει πάση δυνάμει την κεντρική επιδίωξη των HΠA στην περιοχή, τη διεύρυνση της EE στα Bαλκάνια και την Tουρκία, αν εισπράττει ως αντάλλαγμα κάθε είδους σφαλιάρες από την Oυάσιγκτον;
Διπλωματικοί παρατηρητές υποστηρίζουν ότι η στάση αυτή, όπως και το ουσιαστικό «πάγωμα» των σχεδίων ελληνορωσικών αγωγών, τους οποίους υποστηρίζει διακριτικά το Bερολίνο, ευθύνονται, τουλάχιστον μερικώς, και για το μπαράζ εχθρικών για τη χώρα μας δηλώσεων Γερμανών ιθυνόντων τους τελευταίους μήνες.