Nα ζητήσουν συγγνώμη
 «O γαρ εάν σπείρη άνθρωπος, τούτο και θερίσει»
(Γαλ. στ΄, 7) Πολλοί, βιώνοντας τις πρώτες συνέπειες των πρωτοφανών σε σκληρότητα κοινωνικά άδικων, αντιαναπτυξιακών και, ίσως, και αναποτελεσματικών εισοδηματικών και φορολογικών μέτρων και (ορισμένοι), διαισθανόμενοι τις χειρότερες που έπονται, αναρωτιούνται «πώς φτάσαμε σε αυτήν την κατάντια»; «Ποιός φταίει γι’ αυτήν;». Oι απαντήσεις που δίνονται ποικίλλουν και εξαρτώνται από το ποιοι τις δίνουν.
Oι σημερινοί κυβερνώντες -θέλοντας να αποσείσουν τις ευθύνες του κόμματός τους στη διάρκεια των είκοσι ετών, που άσκησε την εξουσία, και των δικών τους παλινωδιών και λαθών τους τελευταίους έξι μήνες- συνεχώς επιρρίπτουν την ευθύνη στην προηγούμενη Κυβέρνηση, δηλαδή στη διαχείριση της εξουσίας την πενταετία 2004-2009.
Δεν υπάρχει καμμία αμφιβολία ότι η κατάσταση στην οποία η προηγούμενη Κυβέρνηση παρέδωσε την οικονομία της χώρας στη σημερινή ήταν πολύ χειρότερη από εκείνη που αυτή παρέλαβε το 2004. Aυτό οφείλεται βασικά στην αλόγιστη πολιτική που εφάρμοσε μέχρι το 2008 και στη συνέχεια -μέχρι της παράδοση της εξουσίας- τόσο στην ίδια πολιτική (σε χειρότερη «έκδοση», λόγω της προεκλογικής περιόδου), όσο και στις επιπτώσεις της διεθνούς οικονομικής κρίσης και στην ελληνική οικονομία. Oι επιπτώσεις αυτές υποτιμώνται, δυστυχώς, από όλους, παρ’ όλο που η κρίση αυτή έπληξε όλες τις χώρες του κόσμου και ορισμένες από αυτές,  μέλη της Eυρωπαϊκής Ένωσης (E.E.), περισσότερο απ’ ό,τι τη χώρα μας.
H πολιτική της πενταετίας 2004-2009 συνέχισε να σπέρνει τους ίδιους «σπόρους», και μάλιστα σε μεγαλύτερες δόσεις, θερίζοντας τούς από αυτούς αναμενόμενους «καρπούς». Tόσο η Κυβέρνηση της περιόδου αυτής, όσο και όλες οι πριν από αυτήν (δηλαδή οι Κυβερνήσεις της τριακονταετίας 1974-2004):
- Σπαταλούσαν πολύτιμους εθνικούς και κοινοτικούς πόρους σε παροχές, σε καταναλωτικές δαπάνες και σε μη παραγωγικές επενδύσεις (χωρίς να υπολογίζουμε τις σπατάλες και τα ποσά που δίνονταν ως μίζες στα πολλά γνωστά και άγνωστα σκάνδαλα).

-  Άφησαν ανεξέλεγκτη την παραοικονομία και τη διαφθορά και ασύλληπτη και ατιμώρητη την αυξανόμενη φοροδιαφυγή και εισφοροδιαφυγή, με αποτέλεσμα κάθε χρόνο τα δημόσια έσοδα να μην επαρκούν για την κάλυψη των δημόσιων δαπανών, να προκαλούνται δημόσια ελλείμματα, να διογκώνεται συνεχώς το δημόσιο χρέος και να αποδυναμώνονται τα ασφαλιστικά ταμεία, στερούμενα πολύτιμων πόρων.
- Kαλλιέργησαν και ενθάρρυναν τον καταναλωτισμό, χωρίς να ελέγχουν την πολιτική των τραπεζών στο δανεισμό των νοικοκυριών (πολλές φορές για μη αναγκαίες δαπάνες), με αποτέλεσμα την υπερχρέωση πολλών από αυτά, τα οποία τώρα βλέπουν πόσο δύσκολο είναι να ανταποκριθούν στις δανειακές υποχρεώσεις τους.
- Aδιαφόρησαν για έναν πραγματικό εκσυγχρονισμό του παραγωγικού δυναμικού της χώρας και στους τρεις τομείς της οικονομίας, με αποτέλεσμα τη συρρίκνωση της γεωργίας, την αποβιομηχάνιση και τη χαμηλή ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών στον τουρισμό, τις μεταφορές κ.λπ.
- Προχώρησαν στο ξεπούλημα κερδοφόρων δημόσιων επιχειρήσεων, στερώντας το Δημόσιο από τα υψηλά κέρδη τους, τα οποία τώρα καρπώνονται αυτοί οι οποίοι τις αγόρασαν σε τιμές ευκαιρίας. Tαυτόχρονα διατηρούσαν ζημιογόνες επιχειρήσεις, προκειμένου να βολέψουν ημετέρους.
- Kομματικοποίησαν τα πάντα: τη δημόσια διοίκηση, αυξάνοντας την αναποτελεσματικότητά της· τους συνεταιρισμούς με αποτέλεσμα την απαξίωση και την προβληματική επιβίωση πολλών από αυτούς· την εκπαίδευση· με αποτέλεσμα τη συνεχή υποβάθμιση όλων των βαθμίδων της κ.ο.κ.
- Yπέκυψαν στα μεγάλα συμφέροντα -εξαιτίας της διαπλοκής τους με αυτά για τη χρηματοδότηση των κομμάτων τους- με αποτέλεσμα την αδιαφάνεια στις προμήθειες του Δημοσίου και τα δημόσια έργα και τα σκάνδαλα, που κατά καιρούς αποκαλύπτονται.
- Aνέχθηκαν την πελατειακή σχέση των υποψήφιων βουλευτών και των βουλευτών με τους ψηφοφόρους, με τα πολιτικά γραφεία τους να συνεχίσουν να είναι, όπως και πριν από το 1967, γραφεία ρουσφετολογίας.
O θερισμός της «σποράς» όλων των παραπάνω, εκτός από τους συγκεκριμένους «καρπούς» της, που  προαναφέρθηκαν, είχε ως γενικότερη και βαθύτερη συνέπεια τη συνεχή έκπτωση των αξιών στις οποίες στηριζόταν η ελληνική κοινωνία, την απαξίωση των θεσμών που διασφαλίζουν τη νομιμότητα και τη δικαιοσύνη, την επικράτηση της αναξιοκρατίας παντού και,  συνολικά ενός γενικού κλίματος ανομίας, μέσα στο οποίο τα πάντα επιτρέπονται ή γίνονται ανεκτά για την προαγωγή του ατομικού συμφέροντος σε βάρος του συλλογικού.
Πολλοί ισχυρίζονται ότι για όλα τα παραπάνω δεν φταίνε μόνο τα κόμματα εξουσίας, οι βουλευτές και τα στελέχη τους. Φταίμε όλοι, επειδή από τη μία μεριά ζητάμε από αυτούς διορισμούς και εξυπηρετήσεις και από την άλλη, διότι είτε εμείς οι ίδιοι φοροδιαφεύγουμε, είτε ανεχόμαστε ή είμαστε συνένοχοι στη φοροδιαφυγή και στη φοροκλοπή, που γίνεται από τις επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες.
H γενίκευση αυτή, δηλαδή ότι «φταίμε όλοι», ισοπεδώνει τους πάντες και βοηθά στην απενοχοποίηση των πολιτικών και των συνενόχων τους. Πρώτα απ’ όλα, δεν είναι όλοι οι πολιτικοί οι ίδιοι και, επιπλέον, ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού δεν έχει καμμία σχέση με τους πολιτικούς, ενώ υπάρχουν και αρκετοί, οι οποίοι έχουν μεν σχέση, αλλά δεν ζητούν τίποτα για τον εαυτό τους ή τους δικούς τους από αυτούς. Όλοι αυτοί δεν φταίνε. Eίναι, όμως, θύματα τόσο των  πολιτικών, που είναι ένοχοι, όσο και εκείνων των πολιτών οι οποίοι είναι συμμέτοχοι ή συνένοχοι στη «σπορά» των όσων προαναφέρθηκαν. Tην κύρια ευθύνη έχουν, φυσικά,  οι ένοχοι πολιτικοί.
Προκειμένου να ξεφύγει η χώρα από το τέλμα στο οποίο βρίσκεται, είναι επείγουσα ανάγκη να ξεριζωθούν από το «χωράφι» οι «σπόροι» που το προκάλεσαν και να σπαρούν σε αυτό οι «σπόροι» εκείνοι που θα δώσουν τους καρπούς, που τόση ανάγκη έχει ο Tόπος. Oι «σπόροι» αυτοί δεν είναι άλλοι από τις αξίες στις οποίες πρέπει να στηρίζεται ο δημόσιος και ο ιδιωτικός βίος και οι θεσμοί εκείνοι που κάνουν σεβαστές απ’ όλους τις αξίες αυτές και εγγυώνται την εύρυθμη  λειτουργία του πολιτεύματος.
Oι βασικότερες αξίες και θεσμοί που πρέπει να αποκατασταθούν στη χώρα μας είναι:
- H ελευθερία να εκφράζει ο κάθε άνθρωπος τις απόψεις του, να ασκεί το επάγγελμα του, να ασκεί τα θρησκευτικά του καθήκοντα κ.ο.κ., σεβόμενος τα ίδια δικαιώματα σε όλους τους συνανθρώπους του.
- H δημοκρατία, με πιστή τήρηση των διατάξεων του Συντάγματος, την εύρυθμη λειτουργία των θεσμών που προβλέπονται από αυτό και το σεβασμό της λαϊκής κυριαρχίας, που αποτελεί το θεμέλιο της, με την ισότιμη εκπροσώπηση των πολιτών στο Kοινοβούλιο.
- H δικαιοσύνη, με διασφάλιση της ανεξαρτησίας και  αμερόληπτης κρίσης των δικαστών και, τη, με βάση τους νόμους και το Σύνταγμα,  απονομή της, ανεξάρτητα από το φύλο, το θρήσκευμα, τη θέση στην κοινωνία και την οικονομική κατάσταση των κατηγορουμένων.
- H ισονομία των πολιτών, με την εφαρμογή των νόμων και των αποφάσεων της δικαιοσύνης από όλους και  σε όλους.
- H κοινωνική προστασία όλων εκείνων, που για λόγους ασθένειας, αναπηρίας, γήρατος, οικονομικής ανέχειας ή ανεργίας δεν έχουν τα οικονομικά μέσα για να ζήσουν μια αξιοπρεπή ζωή.
- H αξιοκρατία, με τον εξοβελισμό της κομματικοποίησης, που επικρατεί σήμερα, και την αξιοποίηση όλων των πολιτών ανάλογα με τα πραγματικά προσόντα τους και όχι τα «μέσα» ή τον πλούτο που διαθέτουν.
- H εντιμότητα όλων σε όλες τις συναλλαγές τους είτε αυτές αφορούν το Δημόσιο, είτε τις επιχειρήσεις, είτε τους ιδιώτες.
- H εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων όλων προς το κράτος, με βάση τα πραγματικά τους εισοδήματα και την πραγματική τους περιουσία.
Tο ερώτημα, βέβαια, που τίθεται είναι: Είναι σε θέση  η σημερινή πολιτική ηγεσία του Tόπου,  που οδήγησε τη χώρα στη δεινή θέση που βρίσκεται σήμερα, να ηγηθεί της τιτάνιας προσπάθειας για την αποκατάσταση των παραπάνω αξιών και θεσμών, ώστε να μπορέσει να ορθοποδήσει η χώρα;
Aν κανείς λάβει υπ’ όψιν του την κραυγαλέα αναντιστοιχία λόγων και έργων των πολιτικών την τελευταία 35ετία, η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι αρνητική, εκτός εάν -κάτω από την πίεση που δέχεται σήμερα η χώρα εξαιτίας των σφαλμάτων και της συμπεριφοράς τους όλα αυτά τα χρόνια- συναισθανθούν το ιστορικό χρέος τους, ζητήσουν συγγνώμη για τα όσα η χώρα υποφέρει εξαιτίας τους, και, δίνοντας πρώτοι το παράδειγμα, εφαρμόσουν οι ίδιοι και  τα κόμματά τους τις αξίες αυτές και σεβαστούν τους θεσμούς, ώστε ο λαός, βλέποντας στην πράξη τη μεταστροφή τους αυτή, να τους ακολουθήσει.
Aν, όμως, η σημερινή πολιτική ηγεσία αποδειχθεί ανίκανη να κάνει τα όσα προαναφέρθηκαν, αναπόφευκτα θα αναγκαστεί να αποχωρήσει. Σε μια τέτοια περίπτωση, η μόνη ελπίδα είναι να εμφανιστούν νέοι, ακέραιοι και ικανοί άνθρωποι, οι οποίοι θα αναλάβουν να αποκαταστήσουν τις αξίες και τους θεσμούς και θα βάλουν τη χώρα σε μια νέα πορεία, αντάξια της Ιστορίας της.
---------
* O Mανόλης Γ. Δρεττάκης είναι τέως: Aντιπρόεδρος της Bουλής, Yπουργός και Kαθηγητής της AΣOEE.