«Τώρα θα σας μάθω ποιος είναι ο άφωνος! Τελείωσαν όλα, δεν πρόκειται στο εξής να επιτρέψω οποιαδήποτε υποψία κακοδιαχείρισης». Άφωνοι έφυγαν από το ναό του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτη όσοι ιερείς της Αρχιεπισκοπής Αθηνών κλήθηκαν στην τακτική ιερατική σύναξη το απόγευμα της Τετάρτης. Αντίκρισαν ένα εντελώς διαφορετικό Αρχιεπίσκοπο, καθώς ο κ. Ιερώνυμος εμφανίστηκε ιδιαίτερα ενοχλημένος από τους ιερείς της επαρχίας του.

Οι παριστάμενοι κληρικοί μετά το τέλος της σύναξης προσπαθούσαν να συνειδητοποιήσουν τι είχε προηγηθεί. Ο Αρχιεπίσκοπος μίλησε σε ιδιαίτερα έντονο ύφος προς τους κληρικούς της επαρχίας του προσάπτοντας τους απείθεια στις εντολές του και κακοδιαχείριση των διοικητικών πεπραγμένων. Ο τόνος της φωνής του ήταν σε αρκετές περιπτώσεις ιδιαίτερα υψηλός. Μάλιστα πολλοί παριστάμενοι ιερείς δεν περίμεναν μια τέτοια «έκρηξη», κάτι  που τους έφερε σε αμηχανία, αφού ουδείς επιχείρησε να αντικρούσει   κάτι από τα λεγόμενα του κ. Ιερώνυμου.

Την ίδια ώρα αρκετοί συνάδελφοι τους έχουν περιπέσει σε δυσμένεια. Περίπου 50 κληρικοί της Αρχιεπισκοπής Αθηνών βέβαια είχαν συνειδητοποιήσει εκ των προτέρων τι επρόκειτο να συμβεί. Όχι μόνο δεν κλήθηκαν να παραστούν στη σύναξη, αλλά τους ζητήθηκε και η παραίτηση από τη θέση του προϊσταμένου των ενοριών τους. Ήδη από το πρωί στο μέγαρο της οδού Αγίας Φιλοθέης έφταναν συνεχώς φάκελοι ενοριακών ναών με υπογεγραμμένες τις παραιτήσεις των ιερέων.

Η «έκρηξη» του Αρχιεπισκόπου είχε ως αιτία την απείθεια αρκετών κληρικών να συντάξουν μέχρι το τέλος του περασμένου Ιουνίου και να καταθέσουν οικονομικό απολογισμό της ενορίας τους. Η οργίλη αντίδραση του κ. Ιερώνυμου δεν περιορίστηκε μόνο στην απείθεια των κληρικών αλλά και στην παγιοποιημένη πρακτική των λεγόμενων «τυχερών» τα οποία έχει «αφορίσει» ο Αρχιεπίσκοπος από την πρώτη στιγμή της εκλογής του και συνεχίζει να καταπολεμά.

Για αρκετούς ιερείς τα όσα συνέβησαν το απόγευμα της Τετάρτης δεν είναι παρά μια πρόγευση των όσων θα ακολουθήσουν. Εξάλλου, ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος τους ξεκαθάρισε ότι εφεξής θα αλλάξει άρδην τη συμπεριφορά του έναντι οποιουδήποτε κρούσματος κακοδιαχείρισης και απείθειας. Φαίνεται πως τα όσα είπε ο κ. Ιερώνυμος δεν αφορούν μόνο τους κληρικούς, αλλά και επισκόπους.

Τα γεγονότα στην ιερατική σύναξη της Τετάρτης συζητούνται έντονα όχι μόνο από κληρικούς, αλλά και αρχιερείς. Μάλιστα, αρκετοί μητροπολίτες εμφανίζονται έκπληκτοι από το ξέσπασμα του Αρχιεπισκόπου. Δεν είναι δε λίγοι αυτοί που ανησυχούν για το τι θα αντικρίσουν μπροστά τους στη Σύνοδο της Ιεραρχίας που θα ξεκινήσει στις 12 Οκτωβρίου.


Μηνυμα του Αρχιεπισκόπου στους Μαθητές και στους εκπαιδευτικούς

Αγαπητοί μου,

Θα πρέπει να παραδεχθώ από την αρχή της χάραξης των γραμμών αυτών, ότι κινητήριος μοχλός της επιστολής αυτής είναι η αδυναμία μου να σας δω όλους από κοντά. Να χαρώ την ομορφιά της επικοινωνίας μαζί σας.

Όμως στον σκληρό πυρήνα της αδυναμίας αυτής κρύβεται η ελπίδα ότι, κάνοντας το πρώτο βήμα μιας επιστολής, θα προκύψουν τα επόμενα.

Αυτά που όσο λίγα και αν είναι, ακόμα και αν το μόνο εφόδιο που έχουν είναι η «δυστοκία να εκστρατεύσουν εναντίον του λιγοστού χρόνου, που το έδαφός του ήδη έχει καταληφθεί από τις πολεμοχαρείς καθημερινές έννοιες»(1) , η ενότητά τους δημιουργεί τη συνάντηση. Ακόμα καλύτερα εφόσον η θέληση ευλογηθεί, τη συνοδοιπορία.

Δεν θα ήθελα να αρκεστούμε σε πολυδιατυπωμένες ευχές, στη «Λερναία κοινοτυπία»(2) , με αφορμή την αρχή της νέας σχολικής χρονιάς.

Επιθυμώ μόνο να θυμηθούμε, να προβληματιστούμε, να διαλεχθούμε και να υπερβούμε. Δεν με ενοχλεί η διαφωνία. Σαν πατέρας πολλά χρόνια ασκούμαι σε αυτή. Δεν με ενοχλεί ότι ίσως «η μνήμη να είναι απλώς το φιλολογικό ψευδώνυμο της λήθης»(3) αρκεί να μην αφανίζεται η έγνοια για τα παιδιά μας. Μου αρκεί η υπέρβαση. Η δυνατότητα να αλλάζουμε ζωή, όταν ο ποιητής τονίζει το λάθος με θαυμαστικό.(4)
Απαιτείται από όλους μας αυτός ο αγώνας. Για πολλούς λόγους. Θα μνημονεύσω μερικούς:

1. « Η βία, ογκηρή και βροντώδης, σέρνεται (ξανά) σαν ερπετό αποκαλύψεως, σπαράσσοντας τη σάρκα του ανθρώπου, για να αποστή του Χρέους του...»(5) . Η βία των νέων δηλώνει διαμαρτυρία στην απουσία ή στην παραμόρφωση της πατρότητας.

2. Όπως υποστηρίζουν πολλοί σύγχρονοι διανοητές, η εποχή μας δεν επιθυμεί πρόσωπα με ρόλους αλλά άτομα. «Μονάχα άτομα ανέστια και ξεριζωμένα από κάθε παρελθόν και επιπλέον ρηχά και ετερόνομα, εξαιτίας του φόβου μην παρεκκλίνουν από τους κανόνες της μόδας. Άτομα που συμπεριφέρονται στους άλλους ανθρώπους σαν να ήταν “αντικείμενα κατανάλωσης”. Άτομα, τέλος, για τα οποία το δυσκολώτερο πράγμα είναι να μπορέσουν να αγαπήσουν τον πλήσιον τους».(6)

3. Τα παιδιά μας ωθούνται να επιλέξουν ένα κόσμο που δεν έχει παρελθόν. Δεν υπάρχουν σε αυτόν μεγάλες πνευματικές αξίες, παραδόσεις. Δεν υπάρχουν κείμενα τα οποία θα μυούν το νέο στην περιπέτεια της ανακάλυψης. Αντίθετα, όλα και η εκπαίδευση μετατρέπεται σε τεχνική που ετοιμάζει καταναλωτές.

Είναι σαφές ότι απαιτείται από εμάς μια πατρότητα, η οποία είναι κατ’ εικόνα της θείας. Τα παιδιά μας χρειάζονται την πατρότητα της περιχώρησης αγάπης και ελευθερίας, ενότητας και διαφοράς. Μια πατρότητα συνώνυμη της δωρεάς (7) όπως τη διαπιστώνουμε στην παραβολή του φιλεύσπλαχνου πατέρα.

Ο ποιητής προσθέτει: «Τις ημέρες εκείνες έκαναν σύναξη μυστική τα παιδιά και λάβανε την απόφαση, επειδή τα κακά μαντάτα πλήθαιναν στην πρωτεύουσα, να βγουν έξω σε δρόμους και πλατείες, με το μόνο πράγμα που τους είχε απομείνει: μια παλάμη τόπο κάτω από τ’ ανοικτό πουκάμισο, με τις μαύρες τρίχες και το σταυρουδάκι του ήλιου. Όπου είχε κράτος και εξουσία η Άνοιξη».(8)

Η Άνοιξη είναι ένα σχολείο που δεν είναι «κολέγιο επικοινωνίας» αλλά θεσμός μετάδοσης. Σε αυτό το σχολείο ο δάσκαλος δεν είναι εμψυχωτής αλλά ανθρωποποιός

Ο Αγ. Αντώνιος υποστήριζε: «Ανθρωποποιός πρέπει να λέγεται αυτός που μπορεί να εξημερώσει εκείνους που δεν έχουν παιδεία, ώστε να αγαπήσουν τους λόγους και την αγωγή.»(9)

Τα παιδιά μας διψούν για αγάπη και νόημα ζωής. Για το λόγο αυτό όλοι μας πρέπει να μετρήσουμε το «έχειν» μας. Η μοναχικότητα που ζουν στο διαδίκτυο, στα παιχνίδια τους, στα SMS «…δεν είναι σκιά. Είναι ένα σαρκώδες ογκωδέστατο ΄΄θέλω΄΄(10) που εμείς τα διδάξαμε».

Είναι αλήθεια ότι εμείς οι ενήλικες ζήσαμε πολύ κοντά στο περιττό και μας στοιχίζει να το στερηθούμε πιο πολύ απ’ όσο στοιχίζει να στερηθούμε το απαραίτητο. Όμως δεν υπάρχει άλλος δρόμος στη γη για να περάσει η Άνοιξη παρά η έξοδός μας από το περιττό. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την συνοδοιπορία όλων για χάρη όσων αγαπάμε.

Ο ποιητικός λόγος υποστηρίζει ότι «η προσευχή...τείνει την άδεια παλάμη της, περιμένοντας να την ελεήσει η πίστη με Θεό». Με τον ίδιο τρόπο τείνω την άδεια παλάμη μου περιμένοντας την αγάπη σας να την ελεήσει με πίστη, αγάπη στα παιδιά και συνοδοιπορία.

Σημειώσεις

1. Παράφραση μιας φράσης από την ομιλία της Κ.Δημουλά με τίτλο « Έρανος σκέψεων για την ανέγερση τίτλου υπέρ της αστέγου αυτής ομιλίας», εκδ. Ίκαρος, Αθήνα 2009, σ. 12.

2. Ό.π. σ. 14.

3. Ό.π. σ. 20.

4. Γ. Σεφέρη «Ποίηση», εκδ. Ίκαρος.

5. Χρ. Μαλεβίτση, «Η τραγωδία της Ιστορίας», εκδ. Δωδώνη, Αθήνα 19803, σ. 223.

6. Μιχ. Πάγκαλου, «Η αναζήτηση του Θεού στην καπιταλιστική κοινωνία», στο ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ, τ.1819, Φεβρουάριος 2009, σ. 265.

7. Στ. Φωτίου, «Αντινεανική κοινωνία» στο Αγωγή Νεότητας, εκδ. Αρμός, Αθήνα 2003, σ. 61.

8. Οδ. Ελύτη, « Άξιον Εστί», Ανάγνωσμα τρίτο, Η μεγάλη έξοδος, στο Ποίηση, εκδ. Ίκαρος, σ. 149.

9. Φιλοκαλία τ. Α΄.

10. Κ. Δημουλά, ό.π., σ.22