O Nίκος ΨΑΡΟΥΔΑΚΗΣ και οι αγώνες της Χ.Δ. 1953-1967

Έχει γραφτεί από ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ (ηλεκτρονική έκδοση)
Παρασκευή, 03 Ιούλιος 2009

Με αφορμή την εκδημία του Νικόλαου Ψαρουδάκη, ιδρυτού του κινήματος της "Χριστιανικής Δημοκρατίας" και της "Χριστιανικής", στη θριαμβεύουσα εκκλησία, η "Χ" θα δημοσιεύση σε συνέχειες ιστορικές προσεγγίσεις και αποτιμήσεις του έργου του, γιατί πιστεύουμε ότι επηρέασε τη χριστιανοκοινωνική και πολιτική σκέψη στη χώρα μας με διάφορους τρόπους. Παράλληλα, θεωρούμε κρίσιμες τις ιδέες και τις προτάσεις του, τόσο για την προαγωγή της εκκλησιαστικής μας συνείδησης σήμερα, όσο και για την υπεύθυνη αντιμετώπιση των μεγάλων προβλημάτων της πολιτικής και της παιδείας.
Ξεκινάμε πρώτα από την εισήγηση του Θανάση Κουρταλίδη κατά την εκδήλωση των 50 χρόνων της Χ. Δημοκρατίας το 2003.


1. Ιστορικό πλαίσιο και γέννηση της Χ.Δ.
Η Χριστιανική Δημοκρατία είναι δημιούργημα μιας κρίσιμης περιόδου σκληρών κοινωνικοπολιτικών συγκρούσεων. Προπαντός όμως είναι γέννημα της άγρυπνης χριστιανικής συνείδησης, που αγωνιά από την ανάλγητη κοινωνική αδικία, αλλά ελπίζει στον αγώνα για  την κατάκτηση της δικαιοσύνης, γιατί πιστεύει ότι είναι αλήθεια και όχι αφηρημένες ιδέες το Ευαγγέλιο του Χριστού: Μήνυμα μιας καινούργιας ζωής και πολιτείας.
Η περίοδος από την αυγή του 20ου αιώνα μέχρι, σχεδόν, το 1950, στιγματίζεται από πολυαίμακτες συγκρούσεις τοπικών και παγκόσμιων πολέμων, που προκάλεσαν οι ακόρεστες επιδιώξεις του κέρδους από τις επιχειρήσεις του κεφαλαίου και οι εξουσιαστικές δυνάμεις του ολοκληρωτισμού. ΠΡόκειται για ένα σύμπλεγμα χρήματος και πολιτικής εξουσίας, που οι σχεδιαστές του, περιφρονούν τα ανθρώπινα πρόσωπα.
Στην Ελλάδα 'ηταν νωπές ακόμη οι πληγές της μικρασιατικής καταστροφής και η προσφυγιά. Ακολούθησαν, η ξενική κατοχή και οι εμφύλιοι πόλεμοι, που υπονόμευσαν τον κοινωνικό διάλογο και έθρεψαν το στυγνό μίσος, τον φανατισμό και την αλληλοεξόντωση. Οι κοινωνικές αντιθέσεις επενδύθηκαν με τυφλές ιδεολογίες, ξένες τόσο στο διαλεκτικο ελληνικό πνεύμα, όσο και στο χριστιανικό κήρυγμα της αγάπης και της αδελφοσύνης.
Αντιπαρατέθηκαν ο Κεφαλαιοκρατισμός φιλελευθερισμός και ο Μαρξιστικός κομμουνισμός, που κάλυπταν την ατομοκρατική αυθαιρεσία των ισχυρών καιτην κομματική δικτατορία των ολίγων. Στην ουσία τους οι δύο ιδεολογίες εκινούντο από το ίδιο μηχανιστικό, υλιστικό πνεύμα.
Ο απολογισμός της δεκαετίας του '40 στην πατρίδα μας είναι εκατοντάδες νεκροί, τραυματίες, εξόριστοι, φυλακισμένοι, κατεστραμμένοι, ερείπια ζωής χωρίς ελπίδα. Εκατομμύρια, εξ άλλου, τα θύματα σε όλο τον κόσμο, απογοήτευση από τις κοινωνικές εξελίξεις, γκρέμισμα των ηθικών αξιών.
Τα δεινά αυτά απεκάλυψαν την απεμπόληση των χριστιανικών αρχών από το λεγόμενο χριστιανικό κόσμο, την αλλοτρίωση πλείστων στελεχών της Διοικούσας Εκκλησίας από τα αγωνίσματα του Ευαγγελίου, και την ταύτισή τους με μία ιδεολογία. ΑΠό την άλλη πλευρά νεωτερίζοντες πολιτικοί, συνέδεσαν τα σχέδια της κοινωνικής αλλαγής με τις θεωρίες της άρνησης, τον αθεϊσμό και την αντιθρησκευτική προπαγάνδα.
Εκείνη την εθνική στιγμή ορισμένοι χριστιανοί προβληματίστηκαν έντονα, και ξεχώρισαν απο τις αδελφοκτόνες παρατάξεις της δεξιάς και της αριστεράς. ΠΡόβαλαν τις αρχές, το ήθος του Ευαγγελίου, την δικαιοσύνη και την αγάπη. Υπενθύμισαν το πνεύμα της Πρώτης Κοινότητας των Ιεροσολύμων, που περιγράφουν οι Πράξεις των Αποστόλων. Κάποιοι υπέδειξαν τα παραδείγματα της κοινωνικής συνεργασίας και της αδελφότητας στις ενορίες - κοινότητες της Τουρκοκρατίας και στους συνεταιρισμούς του Νέου Ελληνισμού. Προβλημάτισαν οι γόνιμες ιδέες του Καραβίδα για τον Κοινοτισμό. Ξαναζωντάνεψαν στις συζητήσεις των χριστιανοκοινωνιστών οι προσωπικότητες του Μακράκη και του Αρνέλλου.
Άρχισαν να δραστηριοποιούνται ομάδες χριστιανοσοσιαλιστών και μερικοί τόλμησαν να συγκροτήσουν χριστιανικά σοσιαλιστικά κόμματα, όπως ο Καψωμένος (Κρήτη), ο Γ. Καλλίας (Αθήνα), ο Αν. Πιέριος (Πάτρα), κ.ά.
Τότε εμφανίστηκε και ο αδελφός Νικόλαος Ψαρουδάκης, αφοσιωμένος δάσκαλος και νομικός, συμμετέχοντας στην προσπάθεια συγκρότησης ενός νέου χριστιανικού πολιτικού αγώνα.

2. "Χριστιανικό Πολιτικό Μανιφέστο και πολιτική συγκυρία
Το 1974 ο Ν. Ψ. εξέδωσε το "Χριστιανικό Πολιτικό Μανιφέστο", εκατό χρόνια μετά το Κομμουνιστικό. Σκοπός του ήταν να ανοίξη τον δρόμο του χριστιανικού πολιτικού αγώνα και να κηρύξη την ενότητα και τη συναδέλφωση του λαού. Αργότερα ο ίδιος θα σημειώση: "Η ιστορία του Κινήματος, που οι πρόδρομοι του μπορούνα να θεωρηθούν ο αγώνας του Κοσμά του Αιτωλού, του Φλαμιάτου, του Παπουλάκου, του Μακράκη, του Αρνέλλου και άλλων, αρχίζει να συστηματικοποιείται πολιτικά με την κυκλοφορία το 1947 του "Χριστιανικού Πολιτικού Μανιφέστου". Και συνεχίζει: "Το Μανιφέστο αυτό έθεσε το θέμα της εισαγωγής του χριστιανικού μηνύματος στον πολιτικό και κοινωνικό αγώνα, μηνύματος ενωτικού, σε μια ώρα που ο εμφύλιος είχε ρημάξει την πατρίδα μας".
Το βιβλίο τελειώνει με αυτά τα λόγια: "Οι μάρτυρες των αιώνων μας καλούν να επαναλάβουμε τον εγκαταλελειμμένο αγώνα τους και να δώσουμε σάρκα και οστά στην προδομένη ζωή του Χριστού".
Το 1949 ο Ν.Ψ. ιδρυσε το Χριστιανικό Προοδευτικό Κόμμα που όμως δεν ευδοκίμησε. Φάνηκε να χάνωνται οι ελπίδες μιας ισχυρής χριστιανοκοινωνικής μαρτυρίας.
Υπενθυμίζουμε, εντελώς επιγραμματικά, το στίγμα της πολιτικής συγκυρίας: Μετά την ήττα των κομμουνιστών στην Ελλάδα επικρατούν αστικές κυβερνήσεις, πρώτα του Κέντρου με τον Νικόλαο Πλαστήρα και έπειτα της δεξιάς με τον στρατάρχη Παπάγο, με ρυθμιστή το Παλάτι αλλά, προπαντός, έντονη την εξάρτηση από τις ΗΠΑ, οικονομική και πολιτική. Οι επεμβάσεις της Αμερικάνικης Πρεσβείας (Πιουριφόϊ) στις πολιτικές εξελίξεις ήταν προκλητικές (1952). Δρουν άνετα οι μυστικές υπηρεσίες των ξένων και ο παραστρατιωτικός σύνδεσμος ΙΔΕΑ. Εξάλλου, το 1951, ιδρύεται η ΕΔΑ και το 1952 αρχίζει να εκδίδεται η "ΑΥΓΗ". Όμως χιλιάδες ακόμα παραμένουν στις εξορίες και στις φυλακές. Μετά από πολλές περιπέτειες θα τεθή σε ισχύ το νέο Σύνταγμα από την αρχή του 1952, ένα Σύνταγμα Βασιλευομένης Δημοκρατίας, που παρά τις αντινομίες του συντελεί τελικά στην ομαλοποίηση της πολιτικής ζωής.

3. "Χριστιανική Επανάσταση" και "Χριστιανική Δημοκρατία"
Τότε, το 1952, ο Ν. Ψαρουδάκης εκδίδει το βιβλίο του "Χριστιανική Επανάσταση και ανθρώπινη κοινωνία", που ξαναθέτει το ζήτημα των σχέσεων Χριστιανισμού και Πολιτικής, αφού αναλύσει το θέμα της Επανάστασης. Περιγράφει την χρεωκοπία του υλιστικού κόσμου, κεφαλαιοκρατικό και κομμουνιστικού, και σχεδιάζει το δρόμο της χριστιανικής ειρηνικής επανάστασης. Στόν πρόλογό του τονίζει:"Όταν κανείς, ξεκινώντας απ' τη σκέψη και την πίστη πως ο Χριστιανισμός είναι "η οδός και η αλήθεια και η ζωή", εμβαθύνει στη σημερινή εθνική και διεθνή πραγματικότητα και συναντήσει το χάσμα ανάμεσα στην πίστη και την πράξη... τότε αισθάνεται μία κραυγή κινδύνου να συνταράζει το είναι του: Προδοσία!" Και σ' άλλο σημείο γράφει:
"Στον τομέα της πρακτικής ζωής ο Χριστιανισμός είναι μία μεγάλη Επανάσταση. Ανατρέπει το κοσμικό πνεύμα της πλεονεξίας, του φόβου, της αδικίας και του μίσους, και εισάγει τη νομοθεσία της αγάπης και της ειρήνης..."
"Η επανάσταση πραγματοποιείται μέσα στην ψυχή και τη ζωή και όχι στα κρατικά πόστα", θα συμπληρώσει αλλού, αφού εξηγήσει ότι περιλαμβάνει δύο στάδια: "το πρώτο είναι η διάδοση της νέας διδασκαλίας, και η επίδρασή της στη ζωή του ατόμου. Το δεύτερο αφορά τη διαμόρφωση της Χριστιανικής ζωής σύμφωνα με τις καινούργιες ιδέες..."
Ο Ν. Ψ. τάσσεται υπέρ της ειρηνικής αντίστασης, στοχεύει στην επιδίωξη της πολιτικής εξουσίας, χωρίς άσκηση βίας, με όπλα την πειθώ και την θυσία.
"Η χριστιανική πολιτική δεν σημαίνει επιβολή, κοσμική ύψωση, φιλοτομαρισμό. Είναι λειτούργημα αγάπης και θυσίας, βγαλμένο μέσα από την αποστολή της χριστιανικής επανάστασης... "ός αν θέλη εν υμίν είναι πρώτος έσται υμών δούλος".
Όπως τα άτομα πρέπει να αναγεννηθούν πνευματικά, έτσι και το κοινωνικό καθεστώς πρέπει να αλλάξη". Το βιβλίο αυτό αποτέλεσε το στήριγμα για να ιδρυθή στις 12.5.1953 το πολιτικό κόμμα της Χριστιανικής Δημοκρατίας. Ο σκοπός του, και τα πρόσωπα που θα αγωνιστούν για την πραγμάτωσή του, περιγράφοντγαι αργότερα στην 1η Πράξη της Διοικούσας Επιτροπής της Χ.Δ., τον Νοέμβριο του 1953. Εκεί η Χ.Δ. χαρακτηρίζεται "Κοινωνική και Πολιτική οργάνωσις". Σκοπός της είναι η "λύσις του κοινωνικού προβλήματος επί τη βάσει της χριστιανικής διδασκαλίας, η εκχριστιάνισις της κοινωνικής ζωής και η δημιουργία χριστιανικής πολιτείας στην Ελλάδα". Κι ακόμα: "Η Χ.Δ. είναι κίνημα πνευματικόν και κοινωνικόν".
Οι επόμενες διατυπώσεις έχουν το ύφος μιας μεσσιανικής επαγγελίας και επικαλούνται το "πλήρωμα του χρόνου". Εκφράζουν όμως ένα γνήσιο ήθος που φλέγεται από τη λαχτάρα της κοινωνικής δικαιοσύνης. Στην ίδια πράξη σημειώνεται "Βασική αρχή διέπουσα τη Χ.Δ. είναι η ανιδιοτέλεια των στελεχών αυτής. Τα στελέχη της Χ.Δ. θα είναι πρώτα εις τας θυσίας και τελευταία εις τας απολαυάς ".
Τον ίδιο χρόνο ο Ν.Ψ. και οι συνεργάτες του θα εκδώσουν την ομώνυμη εφημερίδα "Η ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ". Το 1ο φύλλο, μεταξύ άλλων, αναφέρει: "Αν ο Χριστιανισμός δεν διώκεται σήμερα, είναι γιατί οι χριστιανοί συνθηκολόγησαν με τους εχθρούς τους και έφτιαξαν έναν άλλο Χριστιανισμό χωρίς πνεύμα και ζωή... Τα δεσμά που χάλκεψαν οι αιώνες πρέπει να συντριβούν". Είμαστε στη χρονιά που ο Π. Καννελόπουλος θα εκδώση το βιβλίο του "Ο Χριστιανισμός και η Εποχή μας", στο οποίο κάνει λόγο για έναν χριστιανικό σοσιαλισμό. Πολύ χαρακτηριστικές είναι οι διαπιστώσεις του: "Ο Κομμουνισμός είναι ένα τέκνο του δυτικού κόσμου(...) Ο Κομμουνισμός είναι ακριβώς συνάρτηση της διανοητικής διαδικασίας στη Δύση, που προκάλεσε το άδειασμα της ψυχής από κάθε μεταφυσικό στοιχείο(...) Χωρίς(...)το άδειασμα της ψυχής(...) δεν θ' απαρνιόταν την ελευθερία των συνειδήσεων, θα στεκόταν στον Ντοσντογιέφσκι και θα ήταν ίσως το κίνημα του έμπρακτου Χριστιανισμού. Ο Μαρξ όμως πρόλαβε και χτύπησε ως ουτοπιστικό κάθε σοσιαλισμό που βασιζόταν στη χριστιανική διδασκαλία".
Εξ άλλου, ο λόγιος Μητροπολίτης Σάμου Ειρηναίος, ήδη το 1951 θα γράψη: "Ο Χριστιανισμός δεν ημπορεί να αδιαφορεί δια τα φλέγοντα κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα. Η Εκκλησία υποχρεούται να εκφράζη τας σκέψεις της και να δίδη τας συμβουλάς της και εις τους...ηγέτας του Έθνους, που τα διαχειρίζονται, οπως αι ιδέαι των και αι ενέργειαί των συμφωνούν προς το πνεύμα του Χριστού, το οποίο είναι η αλήθεια και η ζωή. Η εκκλησία είναι εναντίον του ακράτου φιλελευθερισμού, ο οποίος οδηγεί εις τον σχηματισμόν των οικονομικών τράστ που συνθλίβουν και εξαθλιώνουν τους μικρούς επαγγελματίας και τον εργαζόμενον εν γένει κόσμον χάριν του πλουτισμού των ολίγων(...). Ούτε ο κεφαλαιοκρατισμός που αντικρύζει τον άνθρωπον ως παραγωγική μηχανή, ούτε ο κομμουνισμός που τον θεωρεί, επίσης, ως αριθμόν και οικονομική μονάδα, ίστανται μέσα εις το πνεύμα του Χριστού(...) Οι Χριστιανοί σοσιαλισταί, δια να είναι ανένδοτοι αγωνιστές εις τους πολιτικούς των αγώνας, οφείλουν να διαπνέωνται από την χριστιανικήν φιλοσοφίαν και να υιοθετούν εις το βάθος της συνειδήσεως των όλους τους μεγάλους σκοπούς του χριστιανισμού, άλλως κινδυνεύουν να παραμείνουν επιφανειακοί και η ένταξίς των εις το κόμμα το χριστιανικόν σοσιαλιστικόν να γίνεται από έναν πολιτικόν υπολογισμόν. ΔΕν δύναται να χωρισθή η χριστιανική ηθική και εις την κοινωνικήν της εμφάνισιν από το χριστιανικόν δόγμα, από την χριστιανικήν κοσμοθεωρίαν(...). Θα ήτο ευκταίον να απλωθή η κατανόησις των κοινωνικών προβλημάτων εντός του χριστιανικού πνεύματος δια να αυξηθεί... η χριστιανική σοσιαλιστική παράταξις εντός της χώρας..."
Ήδη στο περιοδικό "ΑΚΤΙΝΕΣ" της Ενώσεως χριστιανών επιστημόνων ο Ν. Τσιριντάνης, καθηγητής Πανεπιστημίου (με το ψευδώνυμο Π.Μελίτης) θα δημοσιεύση από το 1947-1950 άρθρα όπως "Ο Χριστιανικός κοινωνισμός", "Κατηγορώ τους Χριστιανούς", "Μπροστά στο κοινωνικό πρόβλημα", το αίτημα της κοινωνικής δικαιοσύνης" κ. ά. Σημειώνουμε μόνον ένα συμπέρασμά του: " Ο Χριστιανισμός  δεν είναι και δεν μπορεί να είναι σοσιαλισμός... Αλλά ο σοσιαλισμός μόνο μέσα στο Χριστιανισμό, μόνο με τη χρησιμοποίηση των χριστιανικών πνευματικών αξιών μπορεί να ξεκινήση...".

Του Θ. ΚΟΥΡΤΑΛΙΔΗ

Πρόσφατα σχόλια

Μετεκλογικά 20ής του Σεπτέμβρη και η ΛΑ.Ε
(ουτε)Συνετος (ουτε)Επαναστατης
26 Οκτ 2015, 00:42
Μετεκλογικά 20ής του Σεπτέμβρη και η ΛΑ.Ε
Συνετος Επαναστατης
25 Οκτ 2015, 11:53
 

Στατιστικά

Γλώσσες: 1
Μέλη: 206
Νέα: 1336
Σύνδεσμοι: 24
Επισκέπτες: 951649
 

Οι Ροές Ειδήσεων της Χριστιανικής

RSS 0.91
RSS 1.0
RSS 2.0
ATOM 0.3
OPML


Copyright (C) 2006-2015 ΚΙΝΗΜΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. All rights reserved.
Powered by Jim Pap | Γραφικά από τον Αγιογράφο Γ.Κ.